Trước 2 tuần Chủ tịch Hồ Cầm Đào gặp Tổng thống Obama: Tàu chiến Trung Quốc gây hấn tàu Mỹ thăm dò đại dương tại Biển Đông

* Hai chiếc tàu Trung Quốc dừng trước mặt tàu USNS Impeccabl của Mỹ để khiêu khích hôm Chủ nhật, 8/3 tại Biển Đông. ( Ảnh của Hải quân Mỹ)

Chính phủ Mỹ đã chính thức phản đối Trung Quốc về một diễn biến liên quan tới một tàu hải quân Mỹ bị 5 chiếc tàu Trung Quốc quấy nhiễu trong vùng Biển Đông.

Bộ Quốc phòng Mỹ nói các thủy thủ Trung Quốc đã có những hành động ‘thiếu thận trọng’ và ‘không chuyên nghiệp’ khi lái các tàu của mình đến quá gần chiếc tàu hải quân Impeccable của Hoa Kỳ hôm Chủ Nhật, 8/3 vừa qua.

Các quan chức Mỹ nói lúc ấy, chiếc tàu thăm dò không có vũ trang của Mỹ đang thực hiện một sứ mạng thường lệ trong hải phận quốc tế, tại một địa điểm nằm cách đảo Hải Nam của Trung Quốc lối 120 km về hướng Nam, khi bị nhiều tàu Trung Quốc bao vây.

Các tàu này đòi tàu hải quân Mỹ phải rời khỏi vùng biển này. Theo phía Hoa Kỳ thì phân nửa các thủy thủ trên chiếc tàu hải quân Hoa Kỳ là thường dân.

Người phát ngôn của Tòa Bạch Ốc Robert Gibbs cho biết các nhà ngoại giao Mỹ đã phản đối hành động của phía Trung Quốc. Ông nói các tàu hải quân của Hoa Kỳ sẽ tiếp tục hoạt động trong các vùng biển thuộc hải phận quốc tế, và Hoa Kỳ đã yêu cầu Trung Quốc phải tôn trọng luật quốc tế.

Một số nguồn tin nói rằng chiếc tàu Impeccable của Hoa Kỳ có kéo theo một số thiết bị sonar để theo dõi sự đi lại của các tầu ngầm Trung Quốc.

Lầu Năm góc cho biết các tàu của Trung Quốc đã tăng cường các hoạt động giám sát ngày càng có tính thù nghịch hơn, theo sát chiếc tàu Impeccable và các tàu hải quân khác của Mỹ trong những ngày trước khi xảy ra vụ việc. Bắc Kinh chưa đưa ra lời bình luận nào về vấn đề này.

Từ Lầu Năm góc, thông tín viên Al Pessin của Đài VOA gửi về thêm một số chi tiết :

Một bức ảnh của hải quân Hoa Kỳ cho thấy một chiếc tàu khá lớn của Trung Quốc có ghi hàng chữ ‘Tàu Thăm Dò Hải Dương Trung Quốc’. Các tàu còn lại thì nhỏ hơn và nhìn từ bề ngoài, thì không có vẻ gì là tàu chiến.

Tuy nhiên, Phát ngôn viên của Lầu Năm góc Bryan Whitman nói các tàu chiến Trung Quốc đã bao vây tàu hải quân của Mỹ và tiến tới sát tàu hải quân Impeccable, trong một hành động mà phía Mỹ cho là ‘nguy hiểm’ và ‘có tính khiêu khích’.

Ông Whitman: “Đây là một hành động thiếu thận trọng và nguy hiểm, không được chuyên nghiệp. Làm như thế là vi phạm luật pháp quốc tế quy định tàu bè phải tôn trọng các quyền và sự an toàn của các tàu khác đi lại trên biển cả.”

Một thông báo mới nói rằng hai chiếc tàu Trung Quốc đã dừng lại ngay trước mũi chiếc tàu hải quân Mỹ, buộc tàu Impeccable phải khẩn cấp ngưng chạy. Thông báo này nói các thủy thủ trên tàu hải quân Mỹ đã dùng vòi nước phun vào một trong những chiếc tàu Trung Quốc. Tàu Impeccable đã lập tức tiếp xúc với tàu Trung Quốc, để yêu cầu phía Trung Quốc mở một lối an toàn cho tàu Mỹ rời khỏi vùng biển này.

Ông Bryan Whitman cho biết tàu Impeccable là một tàu nghiên cứu, không mang theo vũ khí. Theo Hải quân Mỹthì tàu Impeccable dài 84 mét, rộng 25 mét và phân nửa thủy thủ đoàn là nhân viên dân sự.

* Tàu Impeccable là tàu nghiên cứu, không mang theo vũ khí. Phân nửa thủy thủ đoàn là nhân viên dân sự. (ảnh AFP)

Ông Whitman cho biết chiếc tàu đang thi hành công tác thăm dò đại dương thường lệ trong vùng hải phận quốc tế, tại một địa điểm cách 120 kilômét về hướng nam đảo Hải Nam của Trung Quốc khi các tàu Trung Quốc tiến tới gần với thái độ khiêu khích, một chiếc tàu của Trung Quốc chỉ cách tàu hải quân Mỹ khoảng 8 mét mà thôi.

Ông Whitman nói: “Các tàu này di chuyển đến gần sát tàu của Mỹ một cách nguy hiểm. Họ thả nhiều thanh gỗ xuống biển, ngay trên đường đi của tàu Impeccable. Họ còn dùng các cây sào dài với ý định làm gãy một hệ thống âm sonar của chiếc Impeccable.”

Đây là một bộ phận của thiết bị sonar để thăm dò hải dương.

Ông Whitman cho biết thêm là một số thủy thủ Trung Quốc đã tuột quần xuống để lộ cả đồ lót của họ như để tỏ thái độ khinh miệt, một hành động mà ông Whitman mô tả là thiếu chín chắn. Tuy nhiên, ông khuyến cáo rằng di chuyển gần tàu của hải quân Mỹ và cố tình ngăn cản sự đi lại của tàu Impeccable là một vấn đề nghiêm trọng.

“Đây không phải là lần đầu tiên một tàu Trung Quốc đã tiến tới gần tàu của Hoa Kỳ với một thái độ khiêu khích, nhưng tôi nghĩ đây là một trong những hành động có tính khiêu khích nhất mà chúng tôi đã chứng kiến trong một thời gian khá dài.”

Thông cáo chính thức của Mỹ nói các tàu và máy bay Trung Quốc ngày càng xử sự một cách khiêu khích hơn đối với các tàu của hải quân Mỹ những ngày gần đây. Thông cáo này đơn cử 3 trường hợp.

Hai vụ có liên hệ đến cùng một chiếc tàu của Hoa Kỳ, trong vụ này nhiều tàu Trung Quốc, kể cả một tàu khu trục nhỏ của hải quân Trung Quốc, đã tiến đến gần tàu Mỹ, rọi đèn rồi có những lời lẽ cố tình quấy nhiễu thủy thủ đoàn trên tàu của Mỹ. Trong một trường hợp khác, một máy bay Trung Quốc đã 11 lần bay thấp theo sát chiếc tàu Impeccable của Hải quân Mỹ.

Phát ngôn nhân Lầu Năm góc, thiếu tá Stewart Upton nói rằng “cách hành xử thiếu chuyên nghiệp của tàu Trung Quốc vi phạm những yêu cầu của luật quốc tế là phải vận hành với tất cả những thận trọng cần thiết đối với quyền và sự an toàn của tàu khác.”

Ông Mark Kirk dân biểu liên bang Mỹ, , nói với hãng thông tấn Pháp AFP, rằng “Thật ngạc nhiên khi Trung Quốc gây hấn tàu Mỹ vào thời điểm chưa đầy 2 tuần rưỡi nữa Tổng thống Obama và Chủ tịch Hồ Cẩm Đào có cuộc họp thượng đỉnh.”

Sự kiện Biển Đông xảy ra vào thời điểm Tư lệnh Hạm đội Thái Bình Dương Mỹ, Đô Đốc Robert Willard, đang có mặt tại Hà Nội trong một chuyến đi mà báo chí Việt Nam cho biết là để “thảo luận an ninh trên Biển Đông” với Việt Nam.

Trả lời câu hỏi của Đài Á Châu Tự do RFA về việc, liệu có sự trùng hợp nào không giữa sự kiện Biển Đông và chuyến thăm của Đô đốc Willard đến Hà Nội, một giới chức Bộ Quốc phòng Mỹ nói rằng họ “không có thông tin về điều này.”

Lê Phương Nga (Theo nguồn Đài VOA & RFA).